YILLARA GÖRE CEVİZ FİDANI DAĞITIMI

Denizli Ticaret Borsası, Denizli Valiliği, Denizli Büyükşehir Belediyesi ve Denizli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü iş birliği ile 2017 yılında başlayan “Ceviz Üretim Alanlarını Geliştirme Projesi” kapsamında bugüne kadar 621 bin 820 ceviz fidanının dağıtımı yapıldı.





İşte Denizli’yi lider konuma getiren ceviz dağıtımlarının yıllara göre dağılımı;

2017-2018 yılında 20 bin ceviz fidanı 6 ilçeye,

2018-2019 yılında 132 bin ceviz fidanı 17 ilçeye,

2019-2020 yılında 181 bin ceviz fidanı 18 ilçeye,

2020-2021 yılında 48 bin ceviz fidanı 17 ilçeye,

2021-2022 yılında 42 bin ceviz fidanı 17 ilçeye,

2022-2023 yılında 52 bin ceviz fidanı 17 ilçeye,

2023-2024 yılında 64 bin 420 ceviz fidanı 18 ilçeye,

2024-2025 yılında 51 bin ceviz fidanı 17 ilçeye,

2025-2026 yılında 31 bin 400 ceviz fidanı 17 ilçeye olmak üzere,

İlimizde 18 ilçede 8 bin 564 çiftçimize 37 bin 895 dekar alana dikilmek üzere 621 bin 820 adet sertifikalı chandler ceviz fidanı dağıtımı yapıldı.

2015 Yılı

Ülkemizde ceviz ithalatının fazla olması sebebiyle uzun zamandır fikir aşamasında olan projeye başlanılması için karar alındı. Proje paydaşları olan Denizli Valiliği, Denizli Büyükşehir Belediyesi, Denizli Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ve Denizli Ticaret Borsası arasında protokol imzalanarak proje amaç, hedef ve kapsamı belirlendi. Bu doğrultuda 2017 - 2018 yıllarında aşılanarak dağıtım yapılacak olan fidanların dikilmesi için yaklaşık 5 ton tohumluk ceviz alındı. Tohumluk bu cevizler ayıklanarak fidana uygun olanları Orman Bölge Müdürlüğü'nün Karahasanlı ve Cankurtaran'da bulunan fidanlıklarına ekildi.


2016 Yılı

Denizli İli Ceviz Üretim Alanlarını Geliştirme Projesi kapsamında 2017–2021 yılları arasında çiftçilerimizin ihtiyacını karşılamak üzere 5 yılda 500.000 adet aşılı ve standart sertifikalı ceviz fidanı dağıtımı yapılmaktadır. Proje Denizli Valiliği, Denizli Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Denizli Büyükşehir Belediyesi ve Denizli Ticaret Borsası paydaşlığında yürütülmektedir.

Hedeflenen her yıl 100.000 adet aşılanacak ceviz fidanı için işçilik ve zaman kaybı çok olacağı için daha pratik nasıl yapılabilir araştırması başlandı.

Daha sonrasında kalem aşısının daha pratik yapılmasını sağlayan makine araştırıldı. İzmir Menemen’de üretim yapan firma bulundu. Denizli Ticaret Borsası, Denizli Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ve Fidanlık Müdürlüğü yetkilileriyle beraber İzmir Menemen’e gidildi.


Firma imalatı olan, pedallı meyve fidanı dilcik aşı makinasının ceviz aşılamada işi kolaylaştırarak hız katacağı yetkililer tarafından onaylandı. 4 adet pedallı aşı makinası 1 adet elle yapılabilen aşı makinası temin edildi. Ayrıca kalem aşı tutmayan fidanlarda daha sonrasında yongalı göz aşısı yapılması için Yongalı Bağ El Aşı Makinası alındı.

Orman Fidanlık Müdürlüğünün Cankurtaran ve Hacıeyüplü’de bulunan ceviz ekimi yapılan arazilerine gidilerek, ceviz fidanlarının durumları kontrol edildi.


2017-2018 yılı aşılama programı için sık sık bir araya gelerek planlamalar yapıldı.

Aşılama yapacak ekip için araştırmalar yapıldı. İŞKUR aşılama kurslarına katılan kişiler ve çalışmak isteyen kişiler çağrılarak eğitim verildi. Eğitimde başarılı olanlardan 9-10 kişilik aşılama ekibi oluşturularak eğitim devam etti.

2017 Yılı

Chandler ceviz aşısı yapılacağı için; Tarım İl Müdürlüğü yetkilileriyle beraber çevre ilçelerden, adına doğru chandler sertifikasına sahip, daha önce belirlenmiş arazilerden aşı kalemleri temin edilerek aşılama işinin yapılacağı Fidanlık Müdürlüğü soğuk hava deposuna getirildi.

Eğitimi tamamlayan kişilerin eğitim süresi bittikten sonra, Fidanlık Müdürlüğünün ekibi ile beraber toplamda 2 grup oluşturuldu.

Aşılama işlerinde 13.03.2017 ve 17.03.2017 tarihleri arasında 3. serada 16.458 adet aşılı ceviz yapılmıştır. Sera 3’te yapılan aşılı cevizlerde aşı bıçağı (elle) yapılanlar 4.026 adet, Denizli Ticaret Borsası işçilerinin makine ile yaptığı 3.864 adet, Orman Fidanlık işçilerinin makine ile yaptığı 8.568 adettir.

 

20.03.2017 ve 27.03.2017 tarihleri arasında 4. serada 17.742 adet aşılı ceviz yapılmıştır. Sera 4’te yapılan aşılı cevizlerde Ticaret Borsası işçilerinin yapmış olduğu aşılı ceviz sayısı 8.292 adet, Orman Fidanlık işçilerinin yapmış olduğu 9.450 adettir.

 

28.03.2017 ve 03.04.2017 tarihleri arasında fidanlığın arkasında bulunan küçük kapalı (tünel) seralarda 5.160 adet aşılı ceviz yapılmıştır. Tünel serada yapılan aşılı cevizlerde Ticaret Borsası işçileri 3.160 adet, Orman Fidanlık işçilerinin yapmış olduğu aşılı ceviz 2.000 adettir.

Orman fidanlığında seraların dolması ve boş yerin kalmamasından dolayı araziye dikim kararı alınmıştır. Arazinin hazır hale getirilmesi için traktör ve ekipmanlar denenmiş ve arazide dikime elverişli hale getirmek için parçalar yaptırılmıştır. Arazide son durumda elli sekiz (58) sıra aşılı ceviz dikilmiştir. Arazideki aşılı ceviz sayısı 13.000 adettir. 

Tüm yapılan aşılı ceviz sayısı toplamda 52.000 adet olarak belirlenmiştir.

Aşılanan ceviz fidanları yaşanan olumsuz hava koşullarından etkilendi. Yaşanan şiddetli fırtınalar yüzünden seralarda maddi hasarlar meydana geldi. Tünel seradaki 5.000 adet ve arazide bulunan 13.000 adet aşılı ceviz fidanı hasar gördü.

Ayrıca viyollerde deneme aşıları, gözlemler yapıldı fakat başarılı olunamadı.


Olumsuz gelişmelerden sonra sene sonunda dağıtabileceğimiz ceviz fidanı sayısı azalmış oldu. Bunun sonucunda belirlediğimiz Çameli, Tavas, Acıpayam, Çal, Buldan, Baklan olmak üzere 6 ilçemize 20.000 adet aşılı ceviz fidanı dağıtımı gerçekleştirildi.

2018 Yılı

Denizli iklimi, ceviz yetiştiriciliğine son derece uygun olmasına rağmen, yaşanılan olumsuz koşullardan ve yeterli sera kapasitesi olmadığı için istenilen aşılı ceviz fidan sayılarına ulaşamadık. 


Bu sebeple fidan aşılamak yerine, aşılanmış ve aşısı tutmuş fidan alarak projenin yürütülmesine karar verilmiştir.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün ceviz konusunda yetkili personelleri ve Denizli Ticaret Borsası’nın yetkili personelleri ile bir ceviz alım komisyonu oluşturularak alım bölgesi ve şartlarının belirlenmesi çalışmalarına başlanmıştır.

Bu kapsamda Ülkemizde, aşılı ceviz fidanı yetiştirilen bölgelerde çalışmalar yapılmış, sonucunda ceviz fidanı temininde en uygun yerin Balıkesir İli, Bandırma İlçesi olduğu tespit edilmiştir. Bu ilçedeki hava koşulları ceviz fidanı üretme açısından son derece uygundur.

2018 yılının başından itibaren sık sık Bandırma’ya seyahatler düzenlenmiş, orada büyük ölçekte fidan üretimi yapan pek çok üretici ile görüşmeler yapılmış, üretim arazileri gezilmiş ve ürettikleri fidanlar nitelik itibari ile incelenmiştir.

Ceviz Fidanı Alım Komisyonunun çalışmaları neticesinde gerekli deneyim, bilgi, ve kapasiteye sahip Lider Fidancılık  ile çalışılması ön plana çıkmıştır.

Bu süreç ile beraber, Tarım İlçe Müdürlüklerinde, İl Tarım Müdürlüğü’nün koordinesinde, İlçelerde talep toplamaya başlamıştır. İlçelerimizde bulunan ve ceviz fidanı alarak üretim yapmaya istekli kişiler, kayıtlarını yaptırmış, kayıt yaptıran kişilerin arazileri Tarım İlçe Müdürlüğü yetkilileri tarafından incelenmiş, ceviz dikimine uygun olan araziler için yaklaşık 120 Bin adet fidan talebi oluşmuştur.

Ceviz Alım Komisyonu, alınacak ceviz fidanlarına istinaden teknik şartname oluşturmuş, tedarikçi firma ile sözleşme imzalanmıştır.

2018 yılı Aralık ayından itibaren sözleşme kapsamında Belirlenen parsellerden, Ceviz Fidanları sökümlerine başlanmıştır. 

Ceviz fidanı yükleme sırasında kök kontrolleri, bağ adet sayımları, fidanların aşılı olup olmadığı, aşıdan itibaren istenilen uzunlukta olması ve fidanların gömü yerlerinin uygunluğu kontrol edilmiştir. Ayrıca söküm yapılan Ömerli köyünde parseller tek tek kontrol edildi.


Fidan sökümlerine Ceviz Alım Komisyonu nezaret etmiş, Komisyonun kabul etmediği hiçbir fidan teslim alınmamıştır. Söküm işlemleri partiler halinde yapılmış, fidanlar Denizli’ye getirilmiş, yapılan planlama kapsamında ilçelere peyderpey sevk edilmiştir. 

01.02.2019 Cuma günü Tarım ve Orman Bakanı Dr. Bekir PAKDEMİRLİ'nin katılımıyla gerçekleştirmiş olduğumuz törenle sertifikalı chandler ceviz fidanı dağıtımı başlamıştır.



2019 yılı Mart ayı itibariyle fidan temini ve dikimleri tamamlanmış olup;

17 ilçemizde,

1.523 çiftçimize,

130 bin ceviz fidanı

dağıtımı sağlanmıştır. Dağıttığımız fidanlar 7.675 dekar alana dikildi.

                                                                                                        (SEVİNDİK KAPALI PAZAR YERİ)

                                                                                                          (ACIPAYAM)

2018 - 2019 dağıtım sezonunda dikilen fidanların gerek kalitesinden gerek de tutma oranı açısından oldukça olumlu sonuçlar elde edilmiştir.

2019 Temmuz ayı itibariyle, fidan dikimi yapan üreticilerimizin tamamı ile görüşülmüş olup, dikilen fidanlarda tutma oranı yaklaşık %90 olarak tespit edilmiştir. Tutmayan %10’luk kısımdaki fidanların büyük çoğunluğunun da sulama yapılmaması sebebiyle tutmadığı tespit edilmiştir.

Denizli’de ceviz ormanı varlığına paydaşlarımız ile birlikte büyük katkı sağladık, projemiz süresince de katkı sağlamaya devam edeceğiz. 

Fidan tedariki yapılan Lider Fidancılık firması ile yeni bir alım sözleşmesi yapılması kararlaştırılmış, firmanın 2019-2020 sezonu için üretim yaptığı parseller Ceviz Alım Komisyonu tarafından incelenmiş ve neticesinde tekrar alım sözleşmesi yapılmıştır.